طراحی و ساخت رله کنترلی ایستگاههای برق فشارقوی مبتنی بر پروتکل IEC 61850
تکرار نام مولف :
مصطفی بهاری
صفحه شمار:
82ص
یادداشت
چکیده
رشد روز افزون تکنولوژیها منجر به رشد درخواست انرژی الکتریکی میشود و با محدودیتهایی از جمله مسائل زیست محیطی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی نمیتوان به هر میزان و در هر نقطه که بهرهبردار سیستم نیاز میبیند ایستگاه برق و یا نیروگاه احداث نماید. این محدودیتها منجر به ایجاد شبکههای تولید، انتقال و توزیع بصورت توزیع شده میشود. حال این شبکه توزیع شده باید مادام تحت نظارت، کنترل و حفاظت قرار بگیرد. بهرهبرداران باید برای شبکهای با این وسعت و پراکندگی سیستمهای DCS (Distributed Control System) و اتوماسیون ایستگاههای برق فشارقوی SAS (Substation Automation System) در نظر بگیرند.
برای داشتن سیستمهایDCS و SAS باید تجهیزات دیجیتالی کنترل، حفاظت و نظارت که دارای امکانات ارتباطی با استاندارد لازم هستند در شبکه نصب شوند. این دستگاهها را تجهیزات هوشمند الکترونیکی یا IED (Intelligent Electronic Device) مینامند. یکی از این تجهیزات دیجیتالی و پرکاربرد که وظیفه اصلی آن در حوزه کنترل و نظارت میباشد تجهیز BCU (Bay Control Unit) است که باید دارای پروتکل استاندارد IEC 61850 باشد. در این پایاننامه طرحهای سختافزاری در بین نوشتارهای مختلف را بررسی کردیم. همچنین با بررسی عملکرد و امکانات تجهیزات مشابه مانند زیمنس و ABB به طراحی معماری سختافزاری بصورت توسعه پذیر (ماژولار) که دارای پروتکل IEC 61850 باشد، پرداختیم. با استفاده از طرح ارائه شده در این پایاننامه، موفق به ساخت یک نمونه رله با نام MB-BCU شدهایم.
برای ساخت رله نیاز به شناسایی کامل پروتکل IEC 61850 داریم، برای این منظور به مطالعه زبان SCL (Substation Configuration Language) و شناسایی مدلهای تجهیزات فشارقوی در فایلهای پیکربندی IEC 61850 مانند فایل CID (Configured IED Description) نیز پرداختیم. برای ایجاد فایل پیکربندی نیاز به مدل کردن تجهیزات فشارقوی مانند بریکر، سکسیونر، تپچنجر و غیره میباشد، در این پایاننامه اقدام به مدلسازی این تجهیزات نموده و در فایل CID ساخته شده برای رله MB-BCU تجهیز بریکر و سکسیونر و فرامین AR (Auto Recloser) و LR (Lockout Reset) مدل شدند. در انتها با انجام آزمایشات مختلف عملکرد و دقت رله MB-BCU تولید شده را با رلههای 7SJ82 و REGD-A مورد ارزیابی قرار دادیم.
برای انجام آزمایشات برروی رله MB-BCU نیاز به تجهیزاتی برای شبیهسازی تجهیزات قدرت داریم. برای رفع این نیاز در این پایاننامه به طراحی دستگاه شبیهساز ایستگاههای فشارقوی بصورت الکترونیکی پرداختیم. در طراحی این شبیهساز علاوه بر شبیهسازی ادوات سوئیچگیر، با ایجاد یک مدار الکترونیکی سوئیچینگ یک خروجی با سرعت سوئپچینگ بالا در آن تعبیه کردیم. با استفاده از این خروجی میتوانیم پالسهای مربعی با زمانبندیهای مختلف و تعداد پالس دلخواه تولید و به ورودیهای دیجیتال رله اعمال کرد. با ارتباط دادن رله MB-BCU به دستگاه شبیهساز، نرمافزار IED Scout، نرمافزار ایرانی اتوماسیون ایستگاههای فشارقوی aSAS و نرمافزار اتوماسیون شرکت زیمنس SICAM PAS-V8.14، دقت، سرعت و کارایی رله طراحی شده MB-BCU را با نمونههای خارجی تولید کشور آلمان مورد مقایسه قرار دادیم.
با انجام سناریوهای مختلف آزمایش دقت تشخیص هر رله را بصورت جداگانه بررسی و نتایج را ثبت کردیم. نتایج قابل توجهی بدست آوردیم. در این پایاننامه بدنبال پذیرش یا رد کردن رله خاصی نیستیم. اما لازم بود دقت رله MB-BCU ساخته شده را درتشخیص پالسهای حداقلی مانند 1 میلی ثانیه مورد ارزیابی قرار دهیم و از بهینه بودن تمامی مدارات و الگوریتمهای برنامههای نوشته شده اطمینان حاصل نماییم. در تمامی سناریوهای آزمایش که پالسهایی به ورودی دیجیتال رلهها تزریق شد، عملکرد رله MB-BCU در مقایسه با رلههای 7SJ82 و REGD-A دقیقتر و سریعتر بود. در آزمایش ارسال فرمان مشابه به رلهها، رله MB-BCU سریعتر عمل کرد. همچنین در آزمایش خاموش و روشن شدن مجدد رلهها و اندازهگیری زمان اتصال مجدد رلهها به نرمافزار IED Scout رله MB-BCU بسیار سریعتر نسبت به رلههای دیگر به نرمافزار متصل گردید.
امکانات و طراحی مناسب سختافزار رله این امکان را فراهم میکند که با نوشتن و اضافه نمودن پروتکلهای دیگر مانند پروتکلهای اسکادا IEC60870-5-101,104 از دستگاه بعنوان RTU(Remote Terminal Unit) در ایستگاههای فشارقوی استفاده نماییم و اطلاعات و سیگنالها را توسط ورودیهای زیاد خود از سطح ایستگاه جمعآوری و به مراکز کنترل ارسال نماید و همچنین فرامین مراکز را در سطح ایستگاه اجرا نماید.